Shloka 25
उद्योगपर्व अध्याय १३३ — संजये मातृउपदेशः
Udyoga Parva Adhyaya 133 — A Mother’s Counsel to Saṃjaya
नाम विश्राव्य वै संख्ये शत्रूनाहूय दंशितान् । सेनाग्रं चापि विद्राव्य हत्वा वा पुरुषं वरम्,वीर पुरुष युद्धमें अपना नाम सुनाकर, कवचधारी शत्रुओंको ललकारकर, सेनाके अग्रभागको खदेड़कर अथवा शत्रुपक्षके किसी श्रेष्ठ पुरुषका वध करके जभी उत्तम युद्धके द्वारा महान् यश प्राप्त कर लेता है, तभी उसके शत्रु व्यथित होते और उसके सामने मस्तक झुकाते हैं
nāma viśrāvya vai saṅkhye śatrūn āhūya daṃśitān | senāgraṃ cāpi vidrāvya hatvā vā puruṣaṃ varam ||
യുദ്ധത്തിന്റെ ഘർഷണത്തിൽ വീരൻ ആദ്യം തന്റെ നാമം മുഴക്കുന്നു; കവചധാരികളായ ശത്രുക്കളെ വെല്ലുവിളിക്കുന്നു; ശത്രുസേനയുടെ അഗ്രഭാഗം പിന്തള്ളുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ പ്രതിപക്ഷത്തിലെ ഏതെങ്കിലും ശ്രേഷ്ഠ യോദ്ധാവിനെ വധിക്കുന്നു. ഇത്തരമൊരു ഉത്തമ യുദ്ധത്തിലൂടെ അവൻ മഹായശസ് നേടുന്നു; അപ്പോൾ തന്നെ ശത്രുക്കൾ വിറച്ച് അവന്റെ മുമ്പിൽ തലകുനിക്കുന്നു।
पुत्र उवाच
Educational Q&A
Renown in a righteous warrior’s code is not mere boasting: it is earned through demonstrable courage and effectiveness—openly challenging the foe, breaking the enemy’s front, or defeating a leading champion—so that the opponent’s morale collapses and they submit.
The speaker (identified only as ‘the son’) describes battlefield conduct: a hero announces his identity, calls out armoured adversaries, routs the enemy vanguard, or kills a foremost warrior; through such deeds he gains great fame and compels enemies to bow.