Shloka 96
Udyoga-parva Adhyāya 130: Kuntī’s Instruction on Rājadharma and Daṇḍanīti
अग्रे बभूवु: कृष्णस्य समुद्यतमहायुधा: । भीमसेन, युधिष्ठिर तथा माद्रीनन्दन नकुलसहदेव भगवानके पृष्ठभागमें स्थित थे। प्रद्यम्म आदि वृष्णिवंशी तथा अन्धकवंशी योद्धा हाथोंमें विशाल आयुध धारण किये भगवानके अग्रभागमें प्रकट हुए
vaiśampāyana uvāca |
agre babhūvuḥ kṛṣṇasya samudyata-mahāyudhāḥ |
bhīmasenaḥ yudhiṣṭhiraś ca tathā mādrīnandana-nakula-sahadevau bhagavataḥ pṛṣṭhabhāge sthitāḥ |
pradyumnādayo vṛṣṇivaṃśyā andhakavaṃśyāś ca yoddhā hastayoḥ viśālāyudhāni dhārayantaḥ bhagavataḥ agrabhāge prādurabhavan |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—കൃഷ്ണന്റെ മുൻവശത്ത് മഹായുധങ്ങൾ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച വീരന്മാർ നിലകൊണ്ടിരുന്നു. ഭഗവാന്റെ പിന്നിൽ ഭീമസേനൻ, യുധിഷ്ഠിരൻ, മാദ്രീനന്ദനന്മാരായ നകുലനും സഹദേവനും സ്ഥിതിചെയ്തു. മുൻനിരയിൽ പ്രദ്യുമ്നൻ മുതലായ വൃഷ്ണി-അന്ധകവംശീയ യോദ്ധാക്കൾ, കൈകളിൽ മഹത്തായ ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ചു, പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic order in conflict: righteous leadership is safeguarded, and capable protectors take the front under Kṛṣṇa’s direction, suggesting that power should be organized to defend justice rather than to display aggression.
Vaiśampāyana describes a martial arrangement around Kṛṣṇa: armed Vṛṣṇi-Andhaka heroes (including Pradyumna) stand in front as the vanguard, while key Pāṇḍava figures—Bhīma, Yudhiṣṭhira, and the twins Nakula-Sahadeva—remain positioned behind him.