Shloka 27
Udyoga Parva, Adhyāya 13: Śacī’s Delay, Deva-Counsel, and Indra’s Purification
यत्रास्ते देवराजो$सौ त॑ देशं दर्शयस्व मे । इत्याहोपश्रुतिं देवीं सत्यं सत्येन दृश्यते,ऐसा कहकर शचीने मन और इन्द्रियोंको संयममें रखकर रात्रि देवीकी उपासना की। पतिव्रता तथा सत्यपरायणा होनेके कारण उन्होंने उपश्रुति नामवाली रात्रिदेवीका आवाहन किया और उनसे कहा--'देवि! जहाँ देवराज इन्द्र हों, वह स्थान मुझे दिखाइये। सत्यका सत्यसे ही दर्शन होता है”
yatrāste devarājo 'sau taṁ deśaṁ darśayasva me | ity āha upaśrutiṁ devīṁ satyaṁ satyena dṛśyate |
‘ആ ദേവരാജൻ ഇന്ദ്രൻ ഇരിക്കുന്ന സ്ഥലം എനിക്ക് കാണിച്ചുതരിക’ എന്ന് അവൻ ഉപാശ്രുതി ദേവിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു; കാരണം സത്യം സത്യത്തിലൂടെയേ ദർശിക്കപ്പെടൂ.
नहुष उवाच
Educational Q&A
The verse states an ethical axiom: “Truth is perceived through truth” (satyaṁ satyena dṛśyate). Moral clarity and reliable knowledge—especially regarding hidden or divine matters—arise from truthfulness and integrity rather than manipulation.
Nahuṣa addresses the goddess Upaśruti and requests that she reveal Indra’s whereabouts. The line frames this request within a dharmic logic: only one grounded in truth can obtain a true revelation.