Shloka 25
उद्योगपर्व — गान्धारी-उपदेशः
Udyoga Parva — Gandhārī’s Counsel to Duryodhana
भ्रातुरेतद् वच: श्रुत्वा धार्तराष्ट्र: सुयोधन: । क्रुद्ध: प्रातिष्ठतोत्थाय महानाग इव श्वसन्
bhrātur etad vacaḥ śrutvā dhārtarāṣṭraḥ suyodhanaḥ | kruddhaḥ prātiṣṭhatotthāya mahānāga iva śvasan ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—സഹോദരന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ സുയോധനൻ (ദുര്യോധനൻ) അത്യന്തം ക്രോധത്തോടെ എഴുന്നേറ്റ്, മഹാസർപ്പത്തെപ്പോലെ ഫുശ്ഫുശ്ക്കരിച്ച് കനത്ത ശ്വാസം വലിച്ചുകൊണ്ട് അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. അവൻ ദുർമതി, നിർലജ്ജൻ, അശിഷ്ടവാക്യൻ, മര്യാദരഹിതൻ, അഹങ്കാരിയായും മാന്യരെ അപമാനിക്കുന്നവനുമായിരുന്നു. വിദുരൻ, ധൃതരാഷ്ട്രൻ, വൃദ്ധരാജാവ് ബാഹ്ലീകൻ, കൃപാചാര്യൻ, സോമദത്തൻ, ഭീഷ്മൻ, ദ്രോണം, സ്വയം ജനാർദനൻ ശ്രീകൃഷ്ണൻ—ഇവരെല്ലാം അവമാനിച്ച് അവൻ അവിടെ നിന്ന് പോയി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Uncontrolled anger and pride destroy discernment and lead one to dishonor elders and wise counselors. The verse highlights how rejecting respectful conduct (maryādā) and scorning the worthy accelerates moral decline and pushes conflict toward war.
After hearing his brother’s words, Duryodhana becomes furious, rises abruptly, and storms out, compared to a great serpent hissing. In doing so, he shows contempt toward key elders and authorities—Vidura, Dhṛtarāṣṭra, Bāhlīka, Kṛpa, Somadatta, Bhīṣma, Droṇa, and Kṛṣṇa—signaling his refusal to accept counsel and restraint.