Shloka 10
उद्योगपर्व — अध्याय १२५: दुर्योधनस्य प्रत्युत्तरम्
Duryodhana’s Reply in the Kuru Assembly
चन्दनागुरुदिग्धेषु हारनिष्कधरेषु च | नोर:सु यावद् योधानां महेष्वासैर्महेषव:,“सामने आते ही लक्ष्यको मार गिरानेवाले, शीघ्रतापूर्वक बाण चलाने और दूरतकका लक्ष्य बींधनेवाले, अस्त्रविद्याके पारंगत महाधनुर्धर विपक्षी वीर जबतक तुम्हारे योद्धाओंके चन्दन और अगुरुसे चर्चित तथा हार और निष्क धारण करनेवाले वक्ष:स्थलोंपर विशाल बाणोंकी वर्षा नहीं करते, तभीतक तुम्हें युद्धका विचार त्याग देना चाहिये
vaiśampāyana uvāca |
candanāgurudigdheṣu hāra-niṣka-dhareṣu ca |
no'raḥsu yāvad yodhānāṃ maheṣvāsair maheṣavaḥ ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— എതിര്പക്ഷത്തിലെ മഹാധനുര്ധരർ—അസ്ത്രവിദ്യയിൽ പാരംഗതർ, വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾ വിടുന്നവർ, ദൂരലക്ഷ്യവും തെറ്റിക്കാത്തവർ— നിന്റെ യോദ്ധാക്കളുടെ ചന്ദന-അഗരു പുരട്ടിയതും ഹാര-നിഷ്കങ്ങളാൽ അലങ്കൃതവുമായ വക്ഷസ്ഥലങ്ങളിൽ മഹാബാണവർഷം ചൊരിയാത്തിടത്തോളം, യുദ്ധചിന്ത തന്നെ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്।
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames war as a grave, irreversible ordeal: before the battlefield turns perfumed, ornamented bodies into targets for lethal volleys, one should renounce the impulse toward war. It underscores prudence and the ethical weight of initiating violence.
In Vaiśampāyana’s narration, a warning is voiced about the imminent reality of battle: enemy master-archers will soon rain heavy arrows upon the chests of richly adorned warriors. The statement functions as counsel to abandon war while there is still time.