Shloka 14
Udyoga-parva Adhyāya 123 — Bhīṣma–Droṇa–Vidura Upadeśa to Duryodhana
Keśava-vākya aftermath
तमनर्थ परिहरन्नात्मश्रेय: करिष्यसि । भ्रातृणामथ भृत्यानां मित्राणां च परंतप,“परंतप! यदि तुम उस अनर्थकारी दुराग्रहको छोड़ दो तो अपने कल्याणके साथ ही भाइयों, सेवकों तथा मित्रोंका भी महान् हित-साधन करोगे
tam anarthaṁ pariharann ātmaśreyaḥ kariṣyasi | bhrātṝṇām atha bhṛtyānāṁ mitrāṇāṁ ca parantapa ||
ഹേ പരന്തപാ! ആ അനർത്ഥകരമായ ദുർഗ്രഹം നീ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, നീ നിന്റെ യഥാർത്ഥ ശ്രേയസ്സു നേടും; കൂടാതെ സഹോദരന്മാർക്കും ഭൃത്യന്മാർക്കും സുഹൃത്തുകൾക്കും മഹത്തായ ഹിതവും സാധിക്കും.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
One should relinquish destructive stubbornness (anartha) and choose a course that promotes true welfare (ātmaśreyas), not only for oneself but also for one’s brothers, dependents, and friends—highlighting responsibility toward one’s wider social circle.
In the Udyoga Parva’s pre-war negotiations and counsel, the speaker frames an appeal to the addressed hero (‘Parantapa’) to abandon a harmful resolve; the verse functions as moral-political advice aimed at preventing ruin and securing the good of family and allies.