Shloka 25
गालवस्य विषादः तथा विष्णुप्रयाणम्
Gālava’s Despair and Resolve to Seek Viṣṇu
गालवकी सेवा-शुश्रूषासे भगवान् विश्वामित्र उनके वशमें हो गये थे। अतः उनके उपकारको समझते हुए विश्वामित्रने उनसे बार-बार कहा--'जाओ, जाओ! ।।
asakṛd gaccha gaccheti viśvāmitreṇa bhāṣitaḥ | kiṁ dadānīti bahuśo gālavaḥ pratyabhāṣata ||
ഗാലവന്റെ സേവാ-ശുശ്രൂഷയാൽ ഭഗവാൻ വിശ്വാമിത്രൻ അവന്റെ വശത്തിലായി. ആ ഉപകാരം മനസ്സിലാക്കി അദ്ദേഹം വീണ്ടും വീണ്ടും—“പോ, പോ” എന്നു പറഞ്ഞു. എങ്കിലും വിശ്വാമിത്രൻ പലവട്ടം “പോ” എന്നു കല്പിച്ചിട്ടും ഗാലവൻ വിനയത്തോടെ വീണ്ടും വീണ്ടും—“ഞാൻ നിങ്ങള്ക്ക് എന്ത് ഗുരുദക്ഷിണ നൽകണം?” എന്നു ചോദിച്ചു.
नारद उवाच
Educational Q&A
A student should not treat learning as a transaction, yet should recognize moral indebtedness: gratitude and responsibility prompt Gālava to seek an appropriate guru-dakṣiṇā, even when the teacher permits him to leave.
Nārada narrates that Viśvāmitra repeatedly dismisses Gālava with “Go, go,” but Gālava persists in asking what he can give in return—signaling his resolve to honor his teacher through a fitting offering.