Shloka 4
Udyoga Parva Adhyāya 103: Garuḍa’s Protest, Viṣṇu’s Demonstration, and Counsel Toward Śama
Devanagari script
अनेन विजितानबश्नैर्दोर्भ्यां जयति वासव: । अनेन बलभित् पूर्व प्रह्ते प्रहरत्युत,ये अपने अभश्वोंद्वारा जिन शत्रुओंको जीत लेते हैं, उन्हींको देवराज इन्द्र अपने बाहुबलसे पराजित करते हैं। पहले इनके द्वारा प्रहार हो जानेपर ही बलनाशक इन्द्र शत्रुओंपर प्रहार करते हैं
Translation
ഇവന്റെ അശ്വബലത്താൽ മുൻപേ ജയിക്കപ്പെട്ട ശത്രുക്കളെയേ വാസവൻ (ഇന്ദ്രൻ) തന്റെ ഭുജബലത്തോടെ കീഴടക്കുന്നു. ഇവൻ ആദ്യം പ്രഹരിച്ച ശേഷം മാത്രമേ ബലഭിദ് (ഇന്ദ്രൻ) ശത്രുക്കളെ പ്രഹരിക്കുകയുള്ളൂ.
Word by Word
अनेनby this (one/means)
अनेन:
Karana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
विजितान्conquered
विजितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootवि + जि (क्त)
FormMasculine, Accusative, Plural
अबश्नैःby the horses
अबश्नैः:
Karana
TypeNoun
Rootअबश्न (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental, Plural
दोर्भ्याम्with (his) two arms
दोर्भ्याम्:
Karana
TypeNoun
Rootदोर्
FormFeminine, Instrumental, Dual
जयतिconquers
जयति:
Karta
TypeVerb
Rootजि
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
वासवःVāsava (Indra)
वासवः:
Karta
TypeNoun
Rootवासव
FormMasculine, Nominative, Singular
अनेनby this (one/means)
अनेन:
Karana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
बलभित्Balabhit (Indra, slayer of Bala)
बलभित्:
Karta
TypeNoun
Rootबलभिद्
FormMasculine, Nominative, Singular
पूर्वम्formerly/first
पूर्वम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
प्रहतेwhen (it/they) has/have been struck
प्रहते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootप्र + हन् (क्त)
FormLocative absolute (past passive participle), Neuter, Locative, Singular
प्रहरतिstrikes/attacks
प्रहरति:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + हृ
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
उतalso/indeed
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
Speaker
नारद उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes