Shloka 69
आश्चमेधिकमासाद्य भोजन सार्वकामिकम् | शान्तिपर्वमें भी ब्राह्मणोंको हविष्य भोजन कराये। आश्वमेधिकपर्वमें पहुँचनेपर सबकी रुचिके अनुकूल उत्तम भोजन दे ।।
aśvamedhikam āsādya bhojanaṃ sārvakāmikam | śāntiparvaṇi brāhmaṇān haviṣyabhojanaṃ kārayet | aśvamedhikaparvaṇi prāpte sarvasya rucy-anukūlam uttamaṃ bhojanaṃ dadyāt || tathā śramanivāse tu haviṣyaṃ bhojayet dvijān ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— അശ്വമേധപർവത്തിലെത്തുമ്പോൾ എല്ലാവരുടെയും ധർമ്മസമ്മതമായ ആഗ്രഹങ്ങളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്ന ഭോജനം നൽകണം. ശാന്തിപർവത്തിൽ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഹവിഷ്യം—ശുദ്ധമായ യജ്ഞാന്നം—ഭോജനമായി നൽകണം. അശ്വമേധപർവത്തിൽ ഓരോരുത്തരുടെയും രുചിക്കനുസരിച്ച് ഉത്തമഭോജനം നൽകണം. അതുപോലെ, ക്ഷീണിതർ വിശ്രമിക്കുന്ന സ്ഥലത്തും ദ്വിജന്മാർക്ക് ഹവിഷ്യഭോജനം നൽകണം.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches dharmic hospitality: feed Brahmins and guests with pure, sanctified food (haviṣya) and, more broadly, offer excellent भोजन suited to each person’s taste—generosity guided by purity, respect, and consideration.
Vaiśampāyana is describing prescriptive conduct connected with different parvans/contexts: in the Śānti-parvan one arranges haviṣya-feeding for Brahmins; in the Aśvamedha-related context one provides superior meals pleasing to all; and at a rest-house one again feeds dvijas with haviṣya.