Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Svargārohaṇa-parva Adhyāya 5 — Karmaphala-Nirdeśa and Phalāśruti (कर्मफलनिर्देशः फलश्रुतिश्च)

मुनि: पुराण: कौरव्य पाराशर्यों महाव्रत: । अगाथबुद्धि: सर्वज्ञो गतिज्ञ: सर्वकर्मणाम्‌

muniḥ purāṇaḥ kauravya pārāśaryo mahāvrataḥ | agāthabuddhiḥ sarvajño gatijñaḥ sarvakarmaṇām ||

വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—കുരുനന്ദനേ! പരാശരപുത്രനായ പുരാതന മുനി വ്യാസൻ—മഹാവ്രതധാരി, അഗാധബുദ്ധിയുള്ളവൻ, സർവ്വജ്ഞൻ, സർവ്വകർമ്മങ്ങളുടെ ഗതി അറിയുന്നവൻ—എനിക്കിതേ പറഞ്ഞു: ആ എല്ലാ വീരരും കർമ്മഫലങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം ഒടുവിൽ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ മൂലസ്വരൂപത്തിലേക്കുതന്നെ ലയിച്ചു. മഹാതേജസ്സും പരമകാന്തിയും ഉള്ള ഭീഷ്മൻ വസുക്കളുടെ സ്വരൂപത്തിലേക്കു വീണ്ടും പ്രവേശിച്ചു.

मुनिःsage
मुनिः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Singular
पुराणःancient
पुराणः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुराण
FormMasculine, Nominative, Singular
कौरव्यO descendant of Kuru
कौरव्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकौरव्य
FormMasculine, Vocative, Singular
पाराशर्यःson of Parāśara (Vyāsa)
पाराशर्यः:
Karta
TypeNoun
Rootपाराशर्य
FormMasculine, Nominative, Singular
महाव्रतःof great vows; great-vowed
महाव्रतः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाव्रत
FormMasculine, Nominative, Singular
अगाथबुद्धिःhaving unfathomable intellect
अगाथबुद्धिः:
Karta
TypeAdjective
Rootअगाथबुद्धि
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वज्ञःall-knowing
सर्वज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्वज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
गतिज्ञःknower of the course/issue (of things)
गतिज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootगतिज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वकर्मणाम्of all actions/deeds
सर्वकर्मणाम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्वकर्मन्
FormNeuter, Genitive, Plural
कुरुनन्दनO joy of the Kurus
कुरुनन्दन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुरुनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya (implied by address 'kauravya')
V
Vyāsa (Pārāśarya)
P
Parāśara
B
Bhīṣma
V
Vasus

Educational Q&A

Actions (karma) have definite outcomes (gati), and after those results are experienced, beings return to their intrinsic or original state; the verse frames this as a cosmic settling of accounts, witnessed and affirmed by the all-knowing sage Vyāsa.

Vaiśampāyana reports Vyāsa’s authoritative explanation of the heroes’ final destiny: having undergone the consequences of their deeds, they ultimately merge into their primordial identities; specifically, Bhīṣma is said to re-enter the divine class of the Vasus.