Shloka 9
स्वर्गे दुर्योधनदर्शनम् | Duryodhana Seen in Heaven
Triviṣṭapa
फिर उच्चस्वरसे उन सब लोगोंसे बोले--'देवताओ! जिसके कारण हमने अपने समस्त सुहृदों और बन्धुओंका हठपूर्वक युद्धमें संहार कर डाला और सारी पृथ्वी उजाड़ डाली
vaiśaṃpāyana uvāca—tata uccaiḥsvarena te sarvebhyaḥ prāha—“devāḥ! yena kāraṇena vayaṃ sarvān suhṛdo bandhūṃś ca haṭhena yuddhe nihatyākhilāṃ pṛthivīm ujjhāritavantaḥ; yaḥ pūrvaṃ mahati vane asmān mahākleśam anayat; yaś ca nirdoṣāṅgīṃ dharmaparāyaṇāṃ patnīṃ pāñcālarājakumārīṃ draupadīṃ guru-sannidhau bhari sabhāyāṃ ākṛṣya ānītavān—tena lobhinā adūradarśinā duryodhanena saha tiṣṭhan aham etān puṇyalokān prāptum icchāmi na.”
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അപ്പോൾ അവൻ ശബ്ദം ഉയർത്തി എല്ലാവരോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു—“ദേവഗണങ്ങളേ! ആരുടെ കാരണത്താൽ ഞങ്ങൾ ദൃഢഹഠത്തോടെ യുദ്ധത്തിൽ നമ്മുടെ എല്ലാ സുഹൃത്തുക്കളെയും ബന്ധുക്കളെയും സംഹരിച്ചു, സർവ്വ ഭൂമിയും ശൂന്യമാക്കി; ആരാണ് മുമ്പ് മഹാവനത്തിൽ ഞങ്ങളെ കഠിന ക്ലേശത്തിലാഴ്ത്തിയത്; കൂടാതെ ആരാണ് കുറ്റമറ്റ അവയവങ്ങളുള്ള, ധർമ്മനിഷ്ഠയായ നമ്മുടെ ഭാര്യ—പാഞ്ചാലരാജകുമാരി ദ്രൗപദിയെ—മുതിർന്നവരുടെ സന്നിധിയിൽ ജനസമൂഹം നിറഞ്ഞ സഭയിലേക്കു വലിച്ചിഴച്ചു കൊണ്ടുവന്നത്; ആ ലോഭിയും അദൂരദർശിയുമായ ദുര്യോധനന്റെ സഹവാസത്തിൽ നിന്ന് ഈ പുണ്യലോകങ്ങൾ നേടാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല।”
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
Heaven or merit is not desirable if it is morally compromised by association with greed and adharma. Ethical integrity and responsibility for harm done outweigh the allure of reward.
A speaker recalls Duryodhana’s key wrongs—causing the war’s devastation, the exile’s suffering, and Draupadī’s public humiliation—and declares before the gods that he does not wish to attain heavenly worlds while remaining connected with Duryodhana.