Shloka 49
धृतराष्ट्रस्य मूर्च्छा—व्यासोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Collapse and Vyāsa’s Counsel
पुत्रशोक॑ समुत्पन्नं हुताशं ज्वलितं यथा । प्रज्ञाम्भसा महा भाग निर्वापय सदा सदा,महाभाग! प्रज्वलित आगके समान जो तुम्हें यह पुत्रशोक प्राप्त हुआ है, इसे विचाररूपी जलके द्वारा सदाके लिये बुझा दो
putraśokaḥ samutpannaṁ hutāśaṁ jvalitaṁ yathā | prajñāmbhasā mahābhāga nirvāpaya sadā sadā ||
മഹാഭാഗാ! ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ ഉയർന്ന ഈ പുത്രശോകത്തെ, പ്രജ്ഞാരൂപമായ ജലത്താൽ വീണ്ടും വീണ്ടും അണച്ച്, എന്നേക്കുമായി ശമിപ്പിക്കുക.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Grief, though natural, should be cooled and mastered through prajñā—clear understanding and reflective discernment—just as fire is quenched by water. The verse urges repeated inner practice, not a single momentary effort.
In the Stree Parva’s aftermath of the war, Vyāsa addresses a bereaved noble person overwhelmed by the loss of a son, comparing that sorrow to a blazing fire and prescribing wisdom as the means to pacify it.