Shloka 28
धृतराष्ट्रस्य मूर्च्छा—व्यासोपदेशः
Dhṛtarāṣṭra’s Collapse and Vyāsa’s Counsel
ततस्ते भविता देवि भारस्य युधि नाशनम्
tataste bhavitā devi bhārasya yudhi nāśanam
അപ്പോൾ, ഹേ ദേവി! യുദ്ധത്തിൽ ആ ഭാരത്തിന്റെ നാശം സംഭവിക്കും—ഭൂമി ചുമന്ന അസഹ്യഭാരത്തിന് അവസാനം, യുദ്ധത്തെ അനിവാര്യമാക്കിയ ശക്തികളുടെ സംഹാരത്തിലൂടെ. വ്യാസൻ ഇതിനെ വെറും വിജയംമാത്രമല്ല, വിധിനിർണ്ണിതമായ കഠിന ഭാരമോചനമായി—നൈതിക സംഘർഷത്തോടെ—വ്യാഖ്യാനിക്കുന്നു.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse presents war’s outcome as the removal of a cosmic and moral ‘burden’ rather than a celebratory triumph. It highlights the Mahābhārata’s ethical tension: even when destruction is portrayed as necessary for restoring order, it remains grievous and weighty.
Vyāsa addresses a goddess and foretells that, in the coming battle, the ‘burden’ will be destroyed—implying the elimination of those whose presence has become an intolerable weight on the world, culminating in a decisive, catastrophic conflict.