Shloka 28
Gandhārī’s Lament for Bhūriśravas and Śakuni
Book 11, Chapter 24
एतेनैतन्महद् वैरं प्रसक्त पाण्डवै: सह । वधाय मम पुत्राणामात्मन: सगणस्य च,इसीने सगे-सम्बन्धियोंसहित अपने और मेरे पुत्रोंके वधके लिये पाण्डवोंके साथ महान् वैरकी नींव डाली थी
eteṇaitat mahad vairaṁ prasakta pāṇḍavaiḥ saha | vadhāya mama putrāṇām ātmanaḥ sagaṇasya ca ||
ഇവനാൽ തന്നെയാണ് പാണ്ഡവരോടൊപ്പം മഹത്തും ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയതുമായ വൈരം ഉണർന്നത്—അത് എന്റെ പുത്രന്മാരുടെ വധത്തിലേക്കും, എന്നെയും എന്റെ മുഴുവൻ അനുചരഗണത്തെയും ഉൾപ്പെടുത്തി നാശത്തിലേക്കും നീങ്ങി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse underscores moral causality: when hostility is deliberately entrenched, it ripens into collective ruin. Ethical failure is not isolated—its consequences spread to one’s family and followers, showing how adharma-driven enmity becomes self-destructive.
In the Strī Parva’s lamentation context after the war, Vaiśaṃpāyana narrates how a decisive action (the immediate cause being referenced) established a great feud with the Pāṇḍavas, ultimately leading to the death of Dhṛtarāṣṭra’s sons and bringing peril upon himself and his entire circle.