Shloka 5
Gāndhārī’s Lament and the Identification of Duḥśāsana (स्त्रीपर्व, अध्याय १८)
एषान्या त्वनवद्याज़ी करसम्मितमध्यमा । घोरमायोधन दृष्टवा निपतत्यतिदु:खिता,यह पतली कमरवाली सर्वागसुन्दरी दूसरी वधू युद्धस्थलका भयानक दृश्य देखकर अत्यन्त दुःखी हो पृथ्वीपर गिर पड़ती है
eṣānyā tv anavadyāśī karasammita-madhyamā | ghoraṃ māyodhanaṃ dṛṣṭvā nipataty atiduḥkhitā ||
മറ്റൊരു വധു—ആചാരത്തിൽ നിർമല, കൈവിരൽവ്യാപ്തിയോളം സുന്ദരമായി സന്നമായ നടുവുള്ളവൾ—ഭീകരമായ യുദ്ധദൃശ്യം കണ്ടു സഹിക്കാനാവാത്ത ദുഃഖത്തിൽ വിങ്ങി നിലത്തേക്ക് വീഴുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical cost of war: even those who are blameless and uninvolved in wrongdoing are devastated by its consequences. It implicitly critiques violence by showing how conflict spreads suffering beyond the combatants.
In the Strī Parva context of post-war lamentation, Vaiśampāyana describes a woman (a bride) who, upon witnessing the horrific battlefield scene, is overcome with grief and collapses to the ground.