Shloka 22
Gāndhārī’s Lament and the Identification of Duḥśāsana (स्त्रीपर्व, अध्याय १८)
Devanagari script
सहैव सहदेवेन नकुलेनार्जुनेन च । दासीभूतासि पाज्चालि क्षिप्रं प्रविश नो गृहान्,जनार्दन! इसने अपने भाई और कर्णका प्रिय करनेकी इच्छासे सभामें जूएसे जीती गयी द्रौपदीके प्रति कहा था कि 'पांचालि! तू नकुल-सहदेव तथा अर्जुनके साथ ही हमारी दासी हो गयी; अतः शीघ्र ही हमारे घरोंमें प्रवेश कर”
Translation
“ഹേ പാഞ്ചാലി! നകുലൻ, സഹദേവൻ, അർജുനൻ എന്നിവരോടൊപ്പം നീയും ഞങ്ങളുടെ ദാസിയായി; അതിനാൽ വേഗം ഞങ്ങളുടെ ഗൃഹങ്ങളിൽ പ്രവേശിക്ക.”
Word by Word
सहtogether/along with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
सहदेवेनwith Sahadeva
सहदेवेन:
Karana
TypeNoun
Rootसहदेव
FormMasculine, Instrumental, Singular
नकुलेनwith Nakula
नकुलेन:
Karana
TypeNoun
Rootनकुल
FormMasculine, Instrumental, Singular
अर्जुनेनwith Arjuna
अर्जुनेन:
Karana
TypeNoun
Rootअर्जुन
FormMasculine, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
दासीभूताhaving become a slave-woman
दासीभूता:
TypeAdjective
Rootदासी-भूत
FormFeminine, Nominative, Singular
असिyou are
असि:
TypeVerb
Rootअस्
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada
पाञ्चालिO Panchali (Draupadi)
पाञ्चालि:
TypeNoun
Rootपाञ्चाली
FormFeminine, Vocative, Singular
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र
प्रविशenter
प्रविश:
TypeVerb
Rootप्र-विश्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
नःof us/our
नः:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormCommon, Genitive, Plural
गृहान्houses
गृहान्:
Karma
TypeNoun
Rootगृह
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes