Shloka 9
Adhyāya 17 — Gandhārī’s Vilāpa at Duryodhana’s Body (स्त्रीपर्व, अध्याय १७)
Devanagari script
इत्येवमब्रुव॑ पूर्व नैनं शोचामि वै प्रभो । धृतराष्ट्र तु शोचामि कृपणं हतबान्धवम्,'प्रभो! यह बात मैंने पहले ही कह दी थी; इसलिये मुझे इस दुर्योधनके लिये शोक नहीं हो रहा है। मैं तो इन दीन राजा धृतराष्ट्रके लिये शोकमग्न हो रही हूँ, जिनके सारे भाई-बन्धु मार डाले गये
Translation
“പ്രഭോ! ഈ വാക്ക് ഞാൻ മുമ്പേ പറഞ്ഞതാണ്; അതുകൊണ്ട് ഈ ദുര്യോധനനെക്കുറിച്ച് എനിക്ക് ശോകമില്ല. ഞാൻ ശോകിക്കുന്നത് ബന്ധുക്കളെല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട ആ ദീനനായ ധൃതരാഷ്ട്രനെയാണു.”
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
एवम्in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
अब्रुवम्I said/spoke
अब्रुवम्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect (Lan), 1, Singular, Parasmaipada
पूर्वम्formerly, earlier
पूर्वम्:
TypeIndeclinable
Rootपूर्व
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
शोचामिI grieve (for)
शोचामि:
TypeVerb
Rootशुच्
FormPresent (Lat), 1, Singular, Parasmaipada
वैindeed, surely
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
प्रभोO lord
प्रभो:
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Vocative, Singular
धृतराष्ट्रम्Dhṛtarāṣṭra
धृतराष्ट्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootधृतराष्ट्र
FormMasculine, Accusative, Singular
तुbut, however
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
शोचामिI grieve (for)
शोचामि:
TypeVerb
Rootशुच्
FormPresent (Lat), 1, Singular, Parasmaipada
कृपणम्wretched, pitiable
कृपणम्:
TypeAdjective
Rootकृपण
FormMasculine, Accusative, Singular
हतslain, killed
हत:
TypeAdjective
Rootहन्
Formक्त (kta), Masculine, Accusative, Singular
बान्धवम्kinsman/relative
बान्धवम्:
TypeNoun
Rootबान्धव
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Cross References
Meter (Chandas)
Sandhi Notes