Shloka 6
स्त्रीपर्व — गान्धारीभीमसेनसंवादः
Strī-parva — Gāndhārī–Bhīmasena Dialogue on Wartime Conduct
स स्नुषामब्रवीत् काले कल्यवादी महातपा: । शापकालमवाक्षिप्प शमकालमुदीरयन्,अतः हितकी बात बतानेवाले वे महातपस्वी व्यास समयपर अपनी पुत्रवधूके पास जा पहुँचे और शापका अवसर हटाकर शान्तिका अवसर उपस्थित करते हुए इस प्रकार बोले --
sa snuṣām abravīt kāle kalyavādī mahātapāḥ | śāpakālam avākṣipya śamakālam udīrayan, athaḥ hitakī bāta batānevāle ve mahātapasvī vyāsa samayapar apanī putravadhūke pāsa jā pahuṁce aura śāpakā avasara haṭākara śāntikā avasara upasthita karate hue isa prakāra bole --
യോഗ്യസമയത്ത് ഹിതവചനം പറയുന്ന മഹാതപസ്വിയായ വ്യാസൻ തന്റെ മരുമകളുടെ അടുക്കൽ എത്തി. ശാപത്തിനുള്ള അവസരം മാറ്റിവെച്ച് ശാന്തിക്കുള്ള അവസരം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുവന്ന്, ദുഃഖവും കോപവും സംയമത്തിലും ഹിതത്തിലും തിരിയേണ്ടതിന് അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു—
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights timely ethical intervention: a wise elder redirects a situation from anger and cursing (śāpa) toward calm restraint and reconciliation (śama), emphasizing welfare-oriented speech (kalyavāda) over reactive harm.
In the aftermath of the war, Vyāsa approaches his daughter-in-law at an appropriate moment and begins speaking with the intention of preventing a curse and establishing peace of mind and pacification.