Shloka 7
धृतराष्ट्रस्य उपालम्भः तथा पाण्डव-समाश्वासनम् | Dhṛtarāṣṭra Reproved and the Pāṇḍavas Consoled
वहाँ पाण्डवोंके प्रिय और अप्रिय जनोंके लिये हाथ उठाकर आर्तस्वरसे रोती और करुण क्रन्दन करती हुई सहस्रों महिलाओंने राजा युधिष्ठिरको चारों ओरसे घेर लिया ।। क्व नु धर्मज्ञता राज्ञ: क््व नु साद्यानृशंसता । यच्चावधीत् ३ गुरुपुत्रानू सखीनपि,वे बोलीं--“अहो! वह धर्मज्ञता और दयालुता कहाँ चली गयी कि इन्होंने ताऊ, चाचा, भाई, गुरुपुत्रों और मित्रोंका भी वध कर डाला
vaiśampāyana uvāca | tatra pāṇḍavānāṁ priya-apriya-janān prati bāhūn utthāpya ārta-svarena rudatyaḥ karuṇaṁ krandantyaś ca sahasraśo yoṣitaḥ rājānaṁ yudhiṣṭhiram paritaḥ paryavārayanta || kva nu dharmajñatā rājñaḥ? kva nu sādhv-anṛśaṁsatā? yac cāvadhīt guruputrān sakhīn api || tā ūcuḥ—aho! sā dharmajñatā sā ca dayālūtā kva gatā, yena eṣaḥ pitṛvyaṁ mātulaṁ bhrātṝn guruputrān sakhīn api jaghāna ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു—അവിടെ പാണ്ഡവർക്ക് പ്രിയരുമ് അപ്രിയരുമായ ബന്ധുക്കളുടെ ആയിരക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾ കൈകൾ ഉയർത്തി ആർത്തസ്വരത്തിൽ കരഞ്ഞും കരുണമായി വിലപിച്ചും രാജാ യുധിഷ്ഠിരനെ ചുറ്റിനിന്നു പറഞ്ഞു—“രാജാവിന്റെ ധർമ്മജ്ഞാനം എവിടെ? അവന്റെ മൃദുത്വവും കരുണയും എവിടെ, അവൻ മൂപ്പന്മാരെയും ബന്ധുക്കളെയും—മാമന്മാർ, സഹോദരന്മാർ, ഗുരുപുത്രന്മാർ, സുഹൃത്തുക്കൾ വരെ—വധിക്കപ്പെടാൻ ഇടവരുത്തിയല്ലോ?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the ethical shock of war’s aftermath: even a ruler celebrated for dharma is publicly confronted with the human cost—dead elders, teachers’ sons, and friends—forcing reflection on how righteous aims can still yield grievous suffering and moral anguish.
In the Strī Parva’s mourning scenes, thousands of grieving women surround King Yudhiṣṭhira, crying out and accusing him—through rhetorical questions—of having lost the compassion and dharma for which he was known, since so many close relations and respected persons have been slain.