Shloka 23
धृतराष्ट्रस्य उपालम्भः तथा पाण्डव-समाश्वासनम् | Dhṛtarāṣṭra Reproved and the Pāṇḍavas Consoled
उन्हें भीमसेनके वधकी आशंकासे पीड़ित और क्रोध-शून्य हुआ जान पुरुषोत्तम श्रीकृष्णने इस प्रकार कहा-- ।। मा शुचो धृतराष्ट्र त्वं नैष भीमस्त्वया हत: । आयसी प्रतिमा होषा त्वया निष्पातिता विभो,“महाराज धृतराष्ट्र् आप शोक न करें। ये भीम आपके हाथसे नहीं मारे गये हैं। प्रभो! यह तो लोहेकी एक प्रतिमा थी, जिसे आपने चूर-चूर कर डाला
vaiśampāyana uvāca |
mā śuco dhṛtarāṣṭra tvaṃ naiṣa bhīmas tvayā hataḥ |
āyasī pratimā hy eṣā tvayā niṣpātitā vibho ||
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— “ധൃതരാഷ്ട്ര മഹാരാജാ, ദുഃഖിക്കരുത്. ഇത് നിങ്ങളുടെ കൈകൊണ്ട് വധിക്കപ്പെട്ട ഭീമൻ അല്ല. ഹേ മഹാബലവാനേ, നിങ്ങൾ തകർത്തത് ഇരുമ്പുകൊണ്ടുള്ള ഒരു പ്രതിമ മാത്രമാണ്.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in overwhelming grief, one must restrain anger and avoid harmful action; Kṛṣṇa’s reassurance prevents further moral collapse, while also highlighting that violent impulses—though sometimes diverted—remain ethically perilous.
Dhṛtarāṣṭra, fearing he has killed Bhīma in a fit of rage, is told that the object he crushed was only an iron effigy; Kṛṣṇa (as narrated by Vaiśampāyana) calms him and reveals the protective substitution.