Shloka 26
Yuddha-yajña-vyākhyāna (The Battle as Sacrifice): Ambarīṣa–Indra Saṃvāda
इडोपहूता: क्रोशन्ति कुञ्जरास्त्वंकुशेरिता: । व्याघुष्टतलनादेन वषट्कारेण पार्थिव
iḍopahūtāḥ krośanti kuñjarās tvaṅkuśeritāḥ | vyāghuṣṭa-tala-nādena vaṣaṭkāreṇa pārthiva
അംബരീഷൻ പറഞ്ഞു— ഹേ രാജാവേ! ഇഡാ-ആഹ്വാനത്താൽ വിളിക്കപ്പെട്ടും അങ്കുശംകൊണ്ട് ഓടിക്കപ്പെട്ടും ആനകൾ ഉച്ചത്തിൽ കൂകുന്നു; കൈത്താളത്തിന്റെ മുഴക്കവും ‘വഷട്’ എന്ന യജ്ഞോച്ചാരണവും ചേർന്ന് എല്ലാം കലഹധ്വനിയാൽ നിറയുന്നു.
अम्बरीष उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how royal and ritual settings can become charged with noise and display—elephants driven by control (aṅkuśa) and crowds invoking ritual cries—suggesting the power and danger of spectacle, and implicitly the need for disciplined governance and restraint amid commotion.
Ambarīṣa addresses a king and describes a vivid scene: elephants, called forth and prodded by goads, are trumpeting, while loud clapping/striking sounds and the ritual shout ‘vaṣaṭ’ add to the din, portraying a bustling ceremonial or courtly environment.