Shloka 27
अग्राह्य-ज्ञातिसंबन्धमण्डल-विवेचनम् / Managing Unreadable Kinship Networks: Vāsudeva–Nārada on Cohesion
बुद्धि, क्षमा और इन्द्रिय-निग्रहके बिना तथा धन वैभवका त्याग किये बिना कोई गण अथवा संघ किसी बुद्धिमान् पुरुषकी आज्ञाके अधीन नहीं रहता है ।। धन्यं यशस्यमायुष्यं स्वपक्षोद्धावनं सदा । ज्ञातीनामविनाश: स्याद् यथा कृष्ण तथा कुरु,श्रीकृष्ण! सदा अपने पक्षकी ऐसी उन्नति होनी चाहिये जो धन, यश तथा आयुकी वृद्धि करनेवाली हो और कुटु॒म्बीजनोंमेंसे किसीका विनाश न हो। यह सब जैसे भी सम्भव हो, वैसा ही कीजिये
buddhi-kṣamendriya-nigraha-vihīnaḥ śrī-dhana-vaibhava-tyāga-varjitaś ca na kaścid gaṇaḥ saṅgho vā buddhimato narasyājñāyām ava tiṣṭhati || dhanyaṃ yaśasyam āyuṣyaṃ sva-pakṣoddhāvanaṃ sadā | jñātīnām avināśaḥ syād yathā kṛṣṇa tathā kuru ||
നാരദൻ പറഞ്ഞു—ബുദ്ധി, ക്ഷമ, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം എന്നിവയില്ലാതെ, കൂടാതെ ധനവൈഭവത്തോടുള്ള ആസക്തി ഉപേക്ഷിക്കാതെ, യാതൊരു ഗണമോ സംഘമോ പ്രാജ്ഞനായ നേതാവിന്റെ ആജ്ഞയ്ക്ക് കീഴിൽ നിലകൊള്ളുകയില്ല. അതുകൊണ്ട്, ഹേ കൃഷ്ണാ! നിന്റെ പക്ഷം സദാ ഉയർച്ച പ്രാപിക്കേണ്ടതിന്നായി—ധനം, യശസ്, ആയുസ്സ് വർധിക്കേണ്ടതിന്നായി—നിന്റെ ജ്ഞാതികളിൽ ഒരാളും നശിക്കാതിരിക്കേണ്ടതിന്നായി—സാധ്യമായ എല്ലാം നീ ചെയ്യുക.
नारद उवाच
Educational Q&A
Effective leadership over a collective (gaṇa/saṅgha) depends on inner virtues—discernment, patience, and sense-restraint—and on freedom from attachment to wealth and splendor. Political success should be pursued in a way that increases welfare and reputation while preventing harm to one’s own kin.
Nārada is giving counsel to Kṛṣṇa: he explains why groups do not remain under a leader’s command when the leader lacks self-mastery and renunciation, and he urges Kṛṣṇa to strengthen his own side in an auspicious, fame-enhancing, life-preserving way that avoids the ruin of relatives.