Shloka 37
राजधर्मः—प्रजापालनं दानयज्ञश्च
Royal Duty—Protection of Subjects, Generosity, and Sacrificial Discipline
धृष्ट शूरं प्रहर्तारिमनृशंसं जितेन्द्रियम् । वत्सलं संविभक्तारमुपजीवन्ति तं नरा:,जो राजा निर्भय, शूरवीर, प्रहार करनेमें कुशल, दयालु, जितेन्द्रिय, प्रजावत्सल और दानी होता है, उसीका आश्रय लेकर मनुष्य जीवन-निर्वाह करते हैं
dhṛṣṭaśūraṁ prahartāram anṛśaṁsaṁ jitendriyam | vatsalaṁ saṁvibhaktāram upajīvanti taṁ narāḥ ||
ഭയമില്ലാത്തവനും വീരനുമായും, ആക്രമകരെ അടിച്ചമർത്തുന്നതിൽ നിപുണനുമായും, എങ്കിലും കരുണാശീലനായും; ഇന്ദ്രിയജയനായും, പ്രജകളോടു വാത്സല്യമുള്ളവനായും, ധനം ഉദാരമായി വിഭജിക്കുന്നവനായും ഉള്ള രാജാവിനെ ആശ്രയിച്ചാണ് ജനങ്ങൾ ജീവനം നിലനിർത്തുന്നത്.
भीष्य उवाच
Educational Q&A
An ideal king sustains society by combining fearlessness and the capacity to punish with compassion, self-mastery, parental care for subjects, and generous distribution of resources; people naturally depend on such a ruler for security and livelihood.
In the Shanti Parva’s instruction on rajadharma, Bhishma describes the traits of a worthy ruler, explaining why subjects ‘live by’ taking refuge in a king who protects firmly yet remains humane and disciplined.