Shloka 3
राजधर्मः—प्रजापालनं दानयज्ञश्च
Royal Duty—Protection of Subjects, Generosity, and Sacrificial Discipline
Devanagari script
सर्वाश्चैव प्रजा नित्यं राजा धर्मेण पालयन् । उत्थानेन प्रदानेन पूजयेच्चापि धार्मिकान्,समस्त प्रजाओंका सदा धर्मपूर्वक पालन करनेवाले राजाको घरपर आये हुए धर्मात्मा पुरुषोंका खड़ा होकर स्वागत करना चाहिये और उत्तम वस्तुएँ देकर उनका आदर-सत्कार करना चाहिये
Translation
രാജാവ് എല്ലാ പ്രജകളെയും നിത്യവും ധർമ്മപൂർവം പാലിക്കണം. ധർമ്മാത്മാക്കൾ വീട്ടിലെത്തുമ്പോൾ എഴുന്നേറ്റ് സ്വീകരിച്ച്, ഉത്തമ ദാനങ്ങൾ നൽകി യഥോചിതമായി ആദരിക്കണം.
Word by Word
सर्वाःall
सर्वाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
प्रजाःsubjects/people
प्रजाः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रजा
FormFeminine, Nominative, Plural
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
राजाthe king
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मेणby/with righteousness (dharma)
धर्मेण:
Karana
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Instrumental, Singular
पालयन्protecting/ruling
पालयन्:
TypeVerb
Rootपालय् (पाल्)
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular
उत्थानेनby rising/standing up
उत्थानेन:
Karana
TypeNoun
Rootउत्थान
FormNeuter, Instrumental, Singular
प्रदानेनby giving (gifts)
प्रदानेन:
Karana
TypeNoun
Rootप्रदान
FormNeuter, Instrumental, Singular
पूजयेत्should honor/worship
पूजयेत्:
TypeVerb
Rootपूज्
FormVidhi-ling (optative), Present-system (injunctive/optative sense), Third, Singular, Parasmaipada
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
धार्मिकान्righteous men/virtuous persons
धार्मिकान्:
Karma
TypeNoun
Rootधार्मिक
FormMasculine, Accusative, Plural
Speaker
भीष्म उवाच
Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes