Shloka 27
समन्ततो विनियतो वहत्यस्खलितो हि यः । निर्दोष: कर्मवचनात् सिद्धि: कर्मण एव सा,जो मनुष्य सब ओरसे मन और इन्द्रियोंको संयममें रखकर अपने ऊपर रखे हुए कार्यभारको पूर्णरूपसे वहन करता है और कभी लड़खड़ाता नहीं है, उसे कोई दोष नहीं प्राप्त होता; क्योंकि शास्त्रमें कर्म करनेका कथन है; अतः राजाको कर्म करनेसे ही वह सिद्धि प्राप्त हो जाती है (जिसे तुम वनवास और तपस्यासे पाना चाहते हो)
samantato viniyato vahaty askhalito hi yaḥ | nirdoṣaḥ karmavacanāt siddhiḥ karmaṇa eva sā ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—എല്ലാ ദിക്കുകളിലും മനസ്സിനെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും നിയന്ത്രിച്ച്, തനിക്കേൽപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന കർത്തവ്യഭാരം അചഞ്ചലമായി വഹിച്ച് ഒരിക്കലും ഇടറാത്തവന് ദോഷം ലഭിക്കുകയില്ല. ശാസ്ത്രങ്ങൾ കർമ്മം തന്നെയാണ് വിധിക്കുന്നത്; അതിനാൽ രാജാവിന് സിദ്ധി തന്റെ നിയതധർമ്മകർമ്മം നിർവഹിക്കുന്നതിലൂടെയേ—വനവാസവും തപസ്സും മാത്രം തേടുന്നതിലൂടെയല്ല।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Self-mastery and steadfast performance of one’s assigned duty leads to blamelessness and success; for rulers especially, scripture validates accomplishment through responsible action rather than abandoning obligations for ascetic retreat.
In the Shanti Parva’s instruction on dharma, Bhishma advises the listener that a king should not seek spiritual or moral ‘success’ by withdrawing to the forest; instead, he must govern and fulfill royal responsibilities with disciplined senses and unwavering resolve.