Shloka 10

Purohita-Niyoga and the Brahma–Kṣatra Concord

Aila–Kaśyapa Saṃvāda

Devanagari script

नैषामर्थों वर्धते जातु गेहे नाधीयते सुप्रजा नो यजन्ते । अपध्वस्ता दस्युभूता भवन्ति ये ब्राह्मणान्‌ क्षत्रिया: संत्यजन्ति,जो क्षत्रिय ब्राह्मणोंको त्याग देते हैं, उनके घरमें कभी धनकी वृद्धि नहीं होती। उनकी संतानें न तो पढ़ती हैं और न यज्ञ ही करती हैं। वे पदभ्रष्ट होकर डाकुओंकी भाँति लूटपाट करने लगते हैं

Transliteration

naiṣām artho vardhate jātu gehe nādhīyate suprajā no yajante | apadhvastā dasyubhūtā bhavanti ye brāhmaṇān kṣatriyāḥ saṃtyajanti ||

Translation

കശ്യപൻ പറഞ്ഞു—ബ്രാഹ്മണരെ ഉപേക്ഷിക്കുന്ന ക്ഷത്രിയരുടെ വീട്ടിൽ ധനം ഒരിക്കലും വർധിക്കുകയില്ല. അവരുടെ മക്കൾ പഠിക്കുകയുമില്ല, യജ്ഞം നടത്തുകയുമില്ല. അവർ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനത്തിൽ നിന്ന് പതിച്ച് കള്ളന്മാരെപ്പോലെ കൊള്ളയടിച്ചാണ് ജീവിക്കുന്നത്.

Word by Word

नnot

एषाम्of these / of them

अर्थःwealth

वर्धतेincreases

जातुever / at any time

गेहेin the house

नnot

अधीयतेstudies / recites (the Veda)

सुप्रजाःgood offspring / good children

नnot

यजन्तेperform sacrifice / worship

अपध्वस्ताःfallen / ruined / displaced

दस्यु-भूताःbecome like robbers

भवन्तिbecome

येwho (those who)

ब्राह्मणान्Brahmins

क्षत्रियाःKshatriyas

सन्त्यजन्तिabandon / forsake

Speaker

कश्यप उवाच

Characters & Entities

क

कश्यप (Kāśyapa)

ब

ब्राह्मण (Brāhmaṇas)

क

क्षत्रिय (Kṣatriyas)

ग

गृह/गेह (household)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes