Shloka 18

अध्याय ७२ — राजधर्मः: प्रजारक्षण, कर-नीति, दण्ड-नीति, अमात्य-नियोजन

Chapter 72 — Royal Duty: protection of subjects, taxation, punishment, and appointments

Devanagari script

अथ राष्ट्रमुपायेन भुज्यमान सुरक्षितम्‌ । जनयत्यतुलां नित्यं कोशवृद्धि युधिछ्विर,युधिष्ठिर! न्‍्यायसंगत उपायसे राष्ट्रको सुरक्षित रखते हुए उसका उपभोग किया जाय अर्थात्‌ करके रूपमें उससे धन लिया जाय तो वह सदा राजाके कोशकी अनुपम वृद्धि करता है

Transliteration

atha rāṣṭram upāyena bhujyamānaṃ surakṣitam | janayaty atulāṃ nityaṃ kośa-vṛddhiṃ yudhiṣṭhira ||

Translation

യുധിഷ്ഠിരാ! ന്യായസമ്മതമായ മാർഗങ്ങളാൽ രാജ്യത്തെ സുരക്ഷിതമായി കാത്ത് അതിൽ നിന്ന് നികുതിയായി ധനം ശേഖരിച്ചാൽ, അത് നിത്യം രാജഭണ്ഡാരത്തിന് അതുല്യമായ വർധന നൽകും.

Word by Word

अथthen/now

राष्ट्रम्kingdom/state

उपायेनby means/method

भुज्यमानम्being enjoyed/being administered (collected from)

सुरक्षितम्well-protected

जनयतिproduces/generates

अतुलाम्incomparable

नित्यम्always/constantly

कोशवृद्धिम्increase of the treasury

युधिष्ठिरO Yudhishthira

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhīṣma

Yudhiṣṭhira

rāṣṭra (the kingdom/state)

kośa (the royal treasury)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes