Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)
षाड्गुण्यमिति यत् प्रोक्तं तन्निबोध युधिष्ठिर । संधानासनमित्येव यात्रासंधानमेव च,युधिष्ठिर! इनमेंसे जो छः गुण कहे गये हैं, उनका परिचय सुनो, शत्रुसे संधि करके शान्तिसे बैठ जाना, शत्रुपर चढ़ाई करना, वैर करके बैठे रहना, शत्रुको डरानेके लिये आक्रमणका प्रदर्शनमात्र करके बैठ जाना, शत्रुओंमें भेद डलवा देना तथा किसी दुर्ग या दुर्जय राजाका आश्रय लेना
ṣāḍguṇyam iti yat proktaṃ tan nibodha yudhiṣṭhira | sandhānāsanam ity eva yātrā-sandhānam eva ca |
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—യുധിഷ്ഠിരാ, ‘ഷാഡ്ഗുണ്യം’ എന്നു പറയപ്പെടുന്നതു മനസ്സിലാക്കുക. ശത്രുവുമായി സന്ധി ചെയ്ത് ശാന്തിയായി ഇരിക്കുക, ശത്രുവിനെതിരെ യാത്ര (അഭിയാനം) നടത്തുക, കൂടാതെ സന്ധിയും യാത്രയും ചേർന്ന തന്ത്രസമന്വയം—ഇവയാണ് രാജനീതിയുടെ ഉപായങ്ങൾ.
भीष्म उवाच