Shloka 5

Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)

Devanagari script

एतावानात्मविजय: पज्चवर्गविनिग्रह: । जितेन्द्रियो नरपतिर्बाधितुं शक्नुयादरीन्‌,श्रोत्र आदि पाँचों इन्द्रियोंको वशमें रखना यही मनपर विजय पाना है। जितेन्द्रिय नरेश ही अपने शत्रुओंका दमन कर सकता है

Transliteration

etāvān ātmavijayaḥ pañcavargavinighrahaḥ | jitendriyo narapatir bādhituṃ śaknuyād arīn ||

Translation

ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ആത്മവിജയം ഇത്രമാത്രം: ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ അഞ്ചുവർഗ്ഗത്തെ നിയന്ത്രിക്കുക. ഇന്ദ്രിയജയിയായ നരപതിക്കേ ശത്രുക്കളെ അടക്കാൻ കഴിയൂ.

Word by Word

एतावान्this much; so great

आत्मविजयःself-conquest

पञ्चवर्गविनिग्रहःrestraint of the group of five (senses)

जितेन्द्रियःone who has conquered the senses

नरपतिःking

बाधितुम्to subdue; to oppress

शक्नुयात्could; would be able

अरीन्enemies

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

king (narapati)

five senses (pañcavarga)

enemies (arīn)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes