Shloka 22

Daṇḍanīti and the King as the Cause of Yuga-Order (दण्डनीतिः राजधर्मश्च युगकारणत्वम्)

Devanagari script

राष्ट्र च पीडयेत्‌ तस्य शस्त्राग्निविषमूर्च्छने: । अमात्यवल्लभानां च विवादांस्तस्य कारयेत्‌,वह शस्त्रोंके प्रहारसे घायल करके, आग लगाकर तथा विषके प्रयोगद्वारा मूर्च्छित करके शत्रुके राष्ट्रमें रहनेवाले लोगोंको पीड़ा दे। मन्त्रियों तथा राजाके प्रिय व्यक्तियोंमें कलह प्रारम्भ करा दे

Translation

അവൻ ആയുധപ്രഹാരങ്ങളാൽ പരിക്കേൽപ്പിച്ചും, അഗ്നി കൊളുത്തിയും, വിഷപ്രയോഗംകൊണ്ട് മൂർച്ചിപ്പിച്ചും ശത്രുരാഷ്ട്രത്തിലെ ജനങ്ങളെ പീഡിപ്പിക്കണം. മന്ത്രിമാരുടെയും രാജപ്രിയരുടെയും ഇടയിൽ കലഹവും വിവാദവും ഉണർത്തണം.

Word by Word

राष्ट्रम्kingdom/state

चand

पीडयेत्should afflict/harass

तस्यof him/of that (enemy)

शस्त्रwith a weapon

अग्निwith fire

विषwith poison

मूर्च्छनेःfrom/through causing fainting (stupefaction)

अमात्यof ministers

वल्लभानाम्of favorites/beloved persons

चand

विवादान्disputes/quarrels

तस्यof him/of that (enemy king)

कारयेत्should cause (to be done)/should instigate

Speaker

भीष्म उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes