Previous Verse
Next Verse

Shloka 413

Yudhiṣṭhira’s Lament for Karṇa and Renunciation-Oriented Self-Assessment (शोक-प्रलापः / त्याग-प्रवृत्तिः)

जन्मक्षयनिमित्तं च प्राप्तुं शक्यमिति श्रुति: । मैंने परिग्रह (राज्य और धनके संग्रह) की इच्छा रखकर केवल पाप बटोरा है, जो जन्म और मृत्युका मुख्य कारण है। श्रुतिका कथन है कि “परिग्रहसे पाप ही प्राप्त हो सकता है!

janmakṣayanimittaṃ ca prāptuṃ śakyam iti śrutiḥ | mayā parigraha-rājya-dhana-saṃgrahasya icchāṃ kṛtvā kevalaṃ pāpaṃ baṭoritaṃ, yat janma-mṛtyoḥ mukhya-kāraṇam | śruteḥ vacanaṃ: “parigrahāt pāpam eva prāptuṃ śakyate” iti |

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു— ജന്മവും ക്ഷയവും (മരണം) ഉണ്ടാകുന്നതിനുള്ള കാരണത്തെത്താൻ കഴിയുമെന്ന് ശ്രുതി പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു. പരിഗ്രഹത്തിന്റെ ആഗ്രഹത്തോടെ—രാജ്യവും ധനവും ശേഖരിക്കണമെന്ന മോഹത്തോടെ—ഞാൻ പാപം മാത്രമേ സമ്പാദിച്ചുള്ളൂ; അതാണ് പുനഃപുനർജന്മമരണങ്ങളുടെ മുഖ്യ കാരണം. ശ്രുതി തന്നെ പറയുന്നു—“പരിഗ്രഹത്തിൽ നിന്ന് പാപം മാത്രമേ ലഭിക്കൂ.”

जन्मbirth
जन्म:
Adhikarana
TypeNoun
Rootजन्मन्
FormNeuter, Nominative/Accusative (as compound member), Singular
क्षयdestruction/cessation
क्षय:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षय
FormMasculine, Nominative/Accusative (as compound member), Singular
निमित्तम्cause, occasion
निमित्तम्:
Karana
TypeNoun
Rootनिमित्त
FormNeuter, Nominative/Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
प्राप्तुम्to obtain, to attain
प्राप्तुम्:
Karma
TypeVerb
Rootप्र + आप्
FormInfinitive (Tumun)
शक्यम्possible
शक्यम्:
TypeAdjective
Rootशक्य
FormNeuter, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
श्रुतिःthe Vedic revelation; scripture
श्रुतिः:
Karta
TypeNoun
Rootश्रुति
FormFeminine, Nominative, Singular

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
Ś
Śruti (Vedic revelation)
R
Rājya (kingdom)
D
Dhana (wealth)