Shloka 46
राजवृत्त-रक्षा-प्रणिधि-षाड्गुण्योपदेशः
Royal Conduct, Protection, Intelligence, and Policy Measures
यदा तु धनधाराभिस्तर्पयत्युपकारिण: । आच्चछिनत्ति च रत्नानि विविधान्यपकारिणाम्
yadā tu dhanadhārābhis tarpayaty upakāriṇaḥ | ācchinatti ca ratnāni vividhāny apakāriṇām ||
എന്നാൽ രാജാവ് ഉപകാരികളായവരെ ധനധാരകളാൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുകയും, അപകാരികളായ ദുഷ്ടരുടെ നാനാവിധ രത്നസമ്പത്ത് പിടിച്ചെടുക്കുകയും—രാജ്യഹിതൈഷികൾക്ക് ധനം നൽകുകയും, രാജ്യവിരോധികളുടെ ധനം കയ്യേറുകയും ചെയ്യുന്നപ്പോൾ—ആ ഭൂമിപാലൻ ഈ ലോകത്തിൽ കുബേരനായി തന്നെ കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു।
वसुमना उवाच
Educational Q&A
A righteous ruler sustains order by a balanced policy: rewarding those who benefit the kingdom and restraining wrongdoers by confiscating ill-used or harmful wealth. Such governance makes the king a source of prosperity like Kubera, not merely by possessing riches but by distributing and regulating them according to dharma.
Vasuman describes an ideal moment of kingship: the king pours wealth upon loyal helpers and public benefactors, while taking away the treasures of those who injure the realm. The verse frames this as a visible sign of effective, dharma-aligned rule, leading people to regard the king as Kubera in worldly terms.