Shloka 6
राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order
अथ चेदाभिवर्तेत राज्यार्थी बलवत्तर: । अराजकाणि राष्ट्राणि हतवीर्याणि वा पुन:
atha ced ābhivarteta rājārthī balavattaraḥ | arājakāṇi rāṣṭrāṇi hatavīryāṇi vā punaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു— രാജ്യലാഭാഭിലാഷത്തോടെ കൂടുതൽ ശക്തനായ ഒരു രാജാർത്ഥി രാജാവില്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിലേക്കോ, അല്ലെങ്കിൽ ശക്തി തകർന്ന രാജ്യങ്ങളിലേക്കോ മുന്നേറി ആക്രമിച്ചാൽ, അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ മുന്നോട്ട് ചെന്നു യഥോചിതമായ സ്വാഗതവും ആദരവും അർപ്പിക്കണം. അവർക്കുള്ള ഏറ്റവും നല്ല ഉപദേശം ഇതുതന്നെ; കാരണം പാപമയമായ അराजകതയെക്കാൾ വലിയ ദോഷം മറ്റൊന്നുമില്ല.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches that for a rulerless or militarily broken land, accepting a stronger would-be ruler can be the least harmful option, because prolonged anarchy is portrayed as a grave moral and social evil.
In the Śānti Parva’s discourse on kingship and governance, Bhīṣma advises what subjects should do if a powerful aspirant to rule moves against a kingless or weakened territory: they should meet him and offer formal reception, prioritizing restoration of order over the chaos of lawlessness.