Shloka 33
राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order
तदनन्तर वर्षा करनेवाले मेघके समान मनु पापा-चारियोंको शान्त करते और उन्हें अपने वर्णाश्रमोचित कर्मोमें लगाते हुए भूमण्डलपर चारों ओर घूमने लगे ।।
tadanantaraṃ varṣā-karaṇavāle meghake samāna manuḥ pāpācārīṇo śāntaṃ kurvan tān sva-varṇāśramocita-karmasu niyojayan bhūmaṇḍale caturdiśaṃ paryaṭitum ārabdhaḥ || evaṃ ye bhūtim iccheyuḥ pṛthivyāṃ mānavāḥ kvacit | kuryur rājānam evāgre prajānugraha-kāraṇāt ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—അതിനുശേഷം മനു മഴവഹിക്കുന്ന മേഘംപോലെ നാലുദിക്കുകളിലുമായി ഭൂമണ്ഡലം മുഴുവൻ സഞ്ചരിച്ചു; പാപാചാരികളെ ശമിപ്പിച്ച്, അവരെ അവരുടെ അവരുടെ വർണാശ്രമോചിത കർമങ്ങളിൽ നിയോഗിച്ചു. അതുകൊണ്ട് ഭൂമിയിൽ എവിടെയെങ്കിലും മനുഷ്യർ സമൃദ്ധിയും ക്ഷേമവർദ്ധനയും ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, പ്രജാനുഗ്രഹത്തിനും പ്രജാഹിതസാധനത്തിനുമായി ആദ്യം ഒരു രാജാവിനെ സ്ഥാപിക്കണം.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Prosperity and social well-being depend on establishing righteous kingship: a king is to restrain wrongdoing, restore people to their proper duties, and act for the protection and benefit of the subjects.
Bhishma describes Manu touring the earth like a life-giving cloud, calming sinful people and directing them toward varna- and ashrama-appropriate duties; he then generalizes that those seeking prosperity should first appoint a king to ensure the people’s welfare.