Shloka 28
राजा-दैवतत्वम् — The King as a Stabilizing ‘Daivata’ (Divine Function) in Social Order
“आप जैसे राजाके द्वारा सुरक्षित हुई प्रजाएँ जो-जो धर्म करेंगी, उसका चतुर्थ भाग आपको मिलता रहेगा ।।
āpa jaise rājā ke dvārā surakṣit huī prajāeṁ jo-jo dharma kareṅgī, usakā caturtha bhāga āpako milatā rahegā. tena dharmeṇa mahatā sukhaṁ labdhena bhāvitaḥ | pāhy asmān sarvato rājan devān iva śatakratuḥ ||
നിങ്ങളെപ്പോലുള്ള രാജാവിന്റെ സംരക്ഷണത്തിൽ പ്രജകൾ ഏതു ധർമ്മകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്താലും, അതിന്റെ പുണ്യത്തിൽ ഒരു നാലിലൊന്ന് നിങ്ങള്ക്ക് ലഭിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കും. അതുകൊണ്ട് എളുപ്പത്തിൽ ലഭിച്ചു ക്ഷേമം നൽകുന്ന ആ മഹാധർമ്മത്തിൽ സമ്പന്നനായി, ഹേ രാജൻ, ശതക്രതുവായ ഇന്ദ്രൻ ദേവന്മാരെ കാക്കുന്നതുപോലെ എല്ലാ ദിക്കിലും ഞങ്ങളെ കാക്കുക.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king’s foremost dharma is protection of the people; when he safeguards them, he becomes a participant in their righteous deeds and receives a quarter share of the resulting merit. Political authority is thus ethically conditioned on guardianship and welfare.
In the Shanti Parva’s instruction on kingship, Bhishma addresses the reigning king, urging him to protect the community from all sides. He reinforces the appeal by stating the doctrine that a protector-king shares in the subjects’ dharma, and he likens the king’s role to Indra’s protection of the gods.