Shloka 2
Kṣātra-Dharma, Daṇḍanīti, and Social Order
Indra–Māndhātṛ Dialogue
सर्वाण्येतानि कर्माणि क्षात्रे भरतसत्तम | निराशिषो जीवलोका: क्षत्रधर्मेडव्यवस्थिते,भरतश्रेष्ठ! ये सारे कर्म क्षात्रधर्मपर अवलम्बित हैं। यदि क्षात्रधर्म प्रतिष्ठित न हो तो जगत्के सभी जीव अपनी मनोवाडञ्छित वस्तु पानेसे निराश हो जायेँ
sarvāṇy etāni karmāṇi kṣātre bharatasattama | nirāśiṣo jīvalokāḥ kṣatradharme 'vyavasthite ||
ഹേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! ഈ എല്ലാ കർമ്മങ്ങളും ക്ഷാത്രധർമ്മത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. ക്ഷാത്രധർമ്മം ഉറച്ചുനിൽക്കാതിരുന്നാൽ ജീവലോകം മുഴുവൻ നിരാശയിലാകും—ആഗ്രഹിച്ച ഫലം നേടാൻ കഴിയാതെ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that the stability of society depends on kshatriya-dharma—righteous governance, protection, and enforcement of justice. When this pillar collapses, people lose the practical hope of attaining their legitimate aims (security, prosperity, and orderly pursuit of dharma).
In the Shanti Parva, Bhishma instructs Yudhishthira on dharma after the war. Here he emphasizes that many social and ethical duties function properly only when righteous royal authority (kshatra) is established and active.