Shloka 13
Āśrama-dharma: Duties of the Four Life-Stages (आश्रमधर्मः)
ब्राह्मण केवल वेदोंके स्वाध्यायसे ही कृतकृत्य हो जाता है। वह दूसरा कर्म करे या न करे। सब जीवोंके प्रति मैत्रीभाव रखनेके कारण वह मैत्र कहलाता है ।। क्षत्रियस्यापि यो धर्मस्तं ते वक्ष्यामि भारत । दद्याद् राजन् न याचेत यजेत न च याजयेत्,भरतनन्दन! क्षत्रियका भी जो धर्म है, वह तुम्हें बता रहा हूँ। राजन! क्षत्रिय दान तो करे, किंतु किसीसे याचना न करे; स्वयं यज्ञ करे, किंतु पुरोहित बनकर दूसरोंका यज्ञ न करावे
bhīṣma uvāca | brāhmaṇaḥ kevalaṃ vedānāṃ svādhyāyenaiva kṛtakṛtyo bhavati; sa dvitīyaṃ karma kuryād vā na vā | sarvabhūteṣu maitrībhāvaṃ dhārayann eva sa “maitra” iti kathyate || kṣatriyasyāpi yo dharmas taṃ te vakṣyāmi bhārata | dadyād rājan na yāceta, yajeta na ca yājayet, bharatanandana ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ബ്രാഹ്മണൻ വെറും വേദസ്വാധ്യായം കൊണ്ടുതന്നെ കൃതകൃത്യനാകുന്നു; അവൻ മറ്റു കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുകയോ ചെയ്യാതിരിക്കുകയോ ചെയ്താലും. സർവ്വജീവികളോടും മൈത്രിഭാവം പുലർത്തുന്നതിനാൽ അവൻ ‘മൈത്ര’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. ഇനി, ഹേ ഭാരതാ, ക്ഷത്രിയധർമ്മവും ഞാൻ നിനക്കു പറയുന്നു—ഹേ രാജാ, അവൻ ദാനം ചെയ്യണം; പക്ഷേ യാചിക്കരുത്. സ്വയം യജ്ഞം ചെയ്യണം; എന്നാൽ പുരോഹിതനായി മറ്റുള്ളവരുടെ യജ്ഞം നടത്തിക്കൊടുക്കരുത്.
भीष्म उवाच