Shloka 24
राजधर्मप्रश्नः — Yudhiṣṭhira’s Inquiry into Rājadharma (Śānti-parva 56)
अद्भयोउन्नि््रह्यृत: क्षत्रमश्मनो लोहमुत्थितम् । तेषां सर्वत्रगं तेज: स्वासु योनिषु शाम्यति
adbhyo 'nniḥṛtaḥ kṣatram aśmano loham utthitam | teṣāṁ sarvatragaṁ tejaḥ svāsu yoniṣu śāmyati ||
ജലത്തിൽ നിന്നു ക്ഷാത്രശക്തി ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; കല്ലിൽ നിന്നു ഇരുമ്പ് പിറക്കുന്നു. എന്നാൽ ഇവയിൽ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിക്കുന്നതുപോലെ തോന്നുന്ന തേജസ് ഒടുവിൽ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ യോനിയിൽ—മൂലകാരണത്തിൽ—ശാന്തമാകുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Power (kṣatra/tejas) is not absolute; it arises from specific causes and conditions and ultimately returns to, or is limited by, its own source. Therefore, rulers should practice restraint and humility, recognizing the dependence and finitude of their strength.
In the Shanti Parva, Bhishma instructs on dharma and governance using natural analogies: just as iron comes from stone and something is drawn from water, so too worldly power emerges from underlying sources and then subsides back into its proper ground.