Shloka 64
Rāma–Jāmadagnya-janma-kāraṇa and Kṣatra-kṣaya
Paraśurāma’s origins and the depletion/restoration of kṣatriya lineages
दक्षिणामश्वमेधान्ते कश्यपायाददत् ततः । इस प्रकार शक्तिशाली परशुरामजीने इस पृथ्वीको इक्कीस बार क्षत्रियोंसे हीन करके अश्वमेध यज्ञ किया और उसकी समाप्ति होनेपर दक्षिणाके रूपमें यह सारी पृथ्वी उन्होंने कश्यपजीको दे दी ।। ६३ $ ।। स क्षत्रियाणां शेषार्थ करेणोद्दिश्य कश्यप:
dakṣiṇām aśvamedhānte kaśyapāyādadat tataḥ | sa kṣatriyāṇāṁ śeṣārthaṁ kareṇoddiśya kaśyapaḥ ||
അശ്വമേധത്തിന്റെ സമാപ്തിയിൽ അവൻ അപ്പോൾ കശ്യപനു ദക്ഷിണ നൽകി. ഇങ്ങനെ മഹാബലശാലിയായ പരശുരാമൻ ഭൂമിയെ ഇരുപത്തൊന്നു പ്രാവശ്യം ക്ഷത്രിയരഹിതമാക്കി അശ്വമേധയാഗം നടത്തി; യാഗം പൂർത്തിയായപ്പോൾ ഈ സമസ്ത ഭൂമിയും ദക്ഷിണാരൂപത്തിൽ കശ്യപനു സമർപ്പിച്ചു. തുടർന്ന് ശേഷിച്ച ക്ഷത്രിയരെ സംബന്ധിച്ച് ചെയ്യേണ്ടതെന്തെന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ കശ്യപൻ യഥോചിതമായി പ്രവർത്തിച്ചു.
वासुदेव उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the dharmic principle that power and conquest must be restrained and ultimately subordinated to higher order: after violent retribution, Paraśurāma performs a Vedic rite and relinquishes sovereignty by giving the earth as dakṣiṇā to a sage, emphasizing expiation, detachment, and the ethical necessity of placing rule under brahminical/ṛṣi-guided dharma.
Vāsudeva recounts that Paraśurāma, after repeatedly eliminating kṣatriya rulers, performs an Aśvamedha and, at its completion, gives the entire earth to the sage Kaśyapa as the sacrificial fee; Kaśyapa then turns his attention to how the remaining kṣatriyas are to be dealt with/regulated in what follows.