Shloka 25
Devanagari script
ऋचीक उवाच नोक्तपूर्वनितं भद्रे स्वैरेष्वपि कदाचन । किमुताग्निं समाधाय मन्त्रवच्चरुसाधने,ऋचीक बोले--भट्रे! मैंने कभी हास-परिहासमें भी झूठी बात नहीं कही है; फिर अग्निकी स्थापना करके मन्त्रयुक्त चरु तैयार करते समय मैंने जो संकल्प किया है, वह मिथ्या कैसे हो सकता है?
Translation
ഋചീകൻ പറഞ്ഞു—ഭദ്രേ! ഞാൻ ഒരിക്കലും സ്വൈര്യത്തിലോ പരിഹാസത്തിലോ പോലും അസത്യം പറഞ്ഞിട്ടില്ല; അപ്പോൾ അഗ്നി സ്ഥാപിച്ച് മന്ത്രപൂർവ്വം ചരു സിദ്ധമാക്കുമ്പോൾ എടുത്ത എന്റെ സംकल्पം എങ്ങനെ മിഥ്യയായിരിക്കും?
Word by Word
ऋचीकःR̥cīka
ऋचीकः:
Karta
TypeNoun
Rootऋचीक
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
उक्तपूर्वम्previously spoken (before)
उक्तपूर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउक्तपूर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
अनृतम्falsehood, untruth
अनृतम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनृत
FormNeuter, Accusative, Singular
भद्रेO auspicious lady
भद्रे:
TypeNoun
Rootभद्र
FormFeminine, Vocative, Singular
स्वैरेषुin playful acts / in jest
स्वैरेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootस्वैर
FormMasculine, Locative, Plural
अपिeven, also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
कदाचनever, at any time
कदाचन:
TypeIndeclinable
Rootकदाचन
किम्how? why?
किम्:
TypeIndeclinable
Rootकिम्
उतthen, moreover
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
अग्निम्fire
अग्निम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Accusative, Singular
समाधायhaving established/placed
समाधाय:
TypeVerb
Rootसम्-आ-धा
FormAbsolutive (Gerund)
मन्त्रवत्with mantras, as per mantra
मन्त्रवत्:
TypeIndeclinable
Rootमन्त्रवत्
चरुcharu (sacrificial porridge/oblation)
चरु:
Karma
TypeNoun
Rootचरु
FormMasculine, Accusative, Singular
साधनेin the preparation/performing (of it)
साधने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसाधन
FormNeuter, Locative, Singular
Speaker
ऋचीक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes