Shloka 18
दानपात्रापात्र-निर्णयः / Determining Worthy Gifts, Recipients, and Permissible Food
युधिछिर उवाच वैशसं सुमहत् कृत्वा ज्ञातीनां रोमहर्षणम् । आगस्कृत् सर्वलोकस्य पृथिवीनाशकारक:
yudhiṣṭhira uvāca
vaiśaṃsaṃ sumahat kṛtvā jñātīnāṃ romaharṣaṇam |
āgaskṛt sarvalokasya pṛthivīnāśakārakaḥ ||
യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—മുനിവര്യാ! എന്റെ സ്വന്തം ബന്ധുക്കളുടെ ഈ അതിമഹത്തായ, രോമാഞ്ചകരമായ സംഹാരം വരുത്തി ഞാൻ സർവ്വലോകങ്ങൾക്കുമുന്നിൽ കുറ്റക്കാരനായിരിക്കുന്നു; ഭൂമിനാശത്തിന് കാരണമായിരിക്കുന്നു.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds moral accountability after violence: even when victory is achieved, the agent must confront the ethical weight of cruelty and the far-reaching harm done to kin, society, and the world-order (loka).
In the aftermath of the Kurukṣetra war, Yudhiṣṭhira speaks in grief and self-reproach, describing the war as a cruel, terrifying destruction of his own relatives and as a wrongdoing that implicates him before all beings.