Shloka 3
Devanagari script
यस्य रश्मिसहस्रेषु शाखास्विव विहंगमा: । वसन्त्यश्रित्य मुनय: संसिद्धा देवतै: सह,जैसे वृक्षकी शाखाओंपर बहुत-से पक्षी बसेरा लेते हैं, उसी प्रकार सूर्यदेवकी सहस्रों किरणोंका आश्रय ले देवताओंसहित सिद्ध और मुनि निवास करते हैं
Transliteration
yasya raśmi-sahasreṣu śākhāsv iva vihaṅgamāḥ | vasanti āśritya munayaḥ saṃsiddhā devataiḥ saha ||
Translation
വൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖകളിൽ അനേകം പക്ഷികൾ ആശ്രയിച്ചു വസിക്കുന്നതുപോലെ, സൂര്യദേവന്റെ സഹസ്ര കിരണങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് ദേവന്മാരോടുകൂടി സിദ്ധന്മാരും മുനിമാരും വസിക്കുന്നു.
Word by Word
यस्यof whom/whose
यस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
रश्मि-सहस्रेषुin (his) thousands of rays
रश्मि-सहस्रेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरश्मि + सहस्र
FormNeuter, Locative, Plural
शाखासुon branches
शाखासु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशाखा
FormFeminine, Locative, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
विहंगमाःbirds
विहंगमाः:
Karta
TypeNoun
Rootविहंगम
FormMasculine, Nominative, Plural
वसन्तिdwell/live
वसन्ति:
TypeVerb
Rootवस्
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
आश्रित्यhaving resorted to/taking refuge in
आश्रित्य:
TypeVerb
Rootआ-श्रि
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Active (sense)
मुनयःsages
मुनयः:
Karta
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Nominative, Plural
संसिद्धाःperfected/accomplished (ones)
संसिद्धाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंसिद्ध
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle used adjectivally)
देवतैःwith the deities
देवतैः:
Sahakari
TypeNoun
Rootदेवता
FormFeminine, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह
Speaker
नाग उवाच
Characters & Entities
N
Nāga (speaker)S
Sūrya (Sun-god)M
Munis (sages)D
Devatās (gods)S
Saṃsiddhas (perfected beings)R
Raśmis (sun-rays)Ś
Śākhās (tree-branches)V
Vihaṅgamas (birds)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes