Shloka 47
Prāyaścitta-vidhāna: Tapas, Dāna, Vrata, and Proportional Expiation (प्रायश्चित्तविधानम्)
यथा षण्ढो5फल: स्त्रीषु यथा गौर्गवि चाफला । शकुनिर्वाप्यपक्ष: स्यान्निर्मन्त्रो ब्राह्मणस्तथा
yathā ṣaṇḍho’phalaḥ strīṣu yathā gaur gavi cāphalā | śakunir vāpy apakṣaḥ syān nirmantro brāhmaṇas tathā ||
സ്ത്രീകളുടെ ഇടയിൽ ഷണ്ഡൻ എങ്ങനെ ഫലഹീനനോ, പശുവിനോട് പശു ചേർന്നാലും എങ്ങനെ ഫലം ഉണ്ടാകാത്തതോ, ചിറകില്ലാത്ത പക്ഷി എങ്ങനെ പറക്കാത്തതോ—അതുപോലെ വേദമന്ത്രജ്ഞാനമില്ലാത്ത ബ്രാഹ്മണനും വ്യർത്ഥനാകുന്നു.
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that a role is meaningful only when supported by its defining competence: a brāhmaṇa’s purpose is tied to Vedic mantra-knowledge and practice; without it, the title becomes functionally empty—like other things lacking the capacity that makes them effective.
In the didactic flow of Śānti Parva, Vyāsa delivers a moral instruction using vivid analogies to stress that true worth in dharma depends on inner qualification and disciplined learning, not on external designation alone.