Shloka 38
Prāyaścitta-vidhāna: Tapas, Dāna, Vrata, and Proportional Expiation (प्रायश्चित्तविधानम्)
न वाग्घीने विवर्णे वा नाड़हीने न वामने । न दुर्जने दौष्कुले वा व्रतैयों वा न संस्कृत: । नश्रोत्रियमृते दान ब्राह्मणे ब्रह्मवर्जिते
na vāg-hīne vivarṇe vā nāḍī-hīne na vāmane | na durjane dauṣkule vā vratāyyo vā na saṃskṛtaḥ | na śrotriyam ṛte dānaṃ brāhmaṇe brahma-varjite ||
വ്യാസൻ പറഞ്ഞു—വാക്കിൽ ഹീനനായ ബ്രാഹ്മണനോടും, വർണ്ണത്തിൽ പതിതനായവനോടും, പ്രാണബലം ഇല്ലാത്തവനോടും, വാമനനോടും ദാനം നൽകരുത്. ദുർജനനോടല്ല, ദോഷിതകുലജനോടല്ല, വ്രതധർമ്മത്തിന് അയോഗ്യനോടല്ല, സംസ്കാരവും വിദ്യയും കൊണ്ട് ശുദ്ധീകരിക്കപ്പെടാത്തവനോടല്ല. ശ്രോത്രിയനെ ഒഴികെ, വേദജ്ഞാനവും ബ്രഹ്മതേജസ്സും ഇല്ലാത്ത ബ്രാഹ്മണനോട് ദാനം നൽകരുത്।
व्यास उवाच
Educational Q&A
Charity (dāna) should be guided by discernment: the worthiness of the recipient is tied to character, discipline, and Vedic learning. A true śrotriya—one grounded in brahman (Vedic knowledge and integrity)—is presented as the proper recipient, while gifts to those lacking such qualities are discouraged.
In the Śānti Parva’s dharma-instructional setting, Vyāsa lays down criteria for appropriate recipients of gifts, emphasizing that mere social label (being called a Brahmin) is insufficient if one is ‘brahma-varjita’—devoid of the learning and conduct that define brahmanical excellence.