Shloka 23

Adhyāya 352: Brāhmaṇa–Nāga Saṃvāda — Uñchavrata-niścaya

Dialogue and the Resolve to Practice Uñchavrata

Devanagari script

रुद्र ववाच बहव: पुरुषा ब्रह्मांस्त्वया सृष्टा: स्वयम्भुवा । सृज्यन्ते चापरे ब्रह्मनू स चैक: पुरुषो विराट्‌,रुद्र बोले--ब्रह्मन्‌! आप स्वयम्भू हैं। आपने बहुत-से पुरुषोंकी सृष्टि की है और अभी दूसरे-दूसरे पुरुषोंकी सृष्टि करते जा रहे हैं। वह विराट्‌ भी तो एक पुरुष ही है, फिर उसमें क्या विशेषता है?

Transliteration

rudra uvāca—bahavaḥ puruṣā brahman tvayā sṛṣṭāḥ svayambhuvā | sṛjyante cāpare brahman sa caikaḥ puruṣo virāṭ |

Translation

രുദ്രൻ പറഞ്ഞു—ബ്രഹ്മൻ! നിങ്ങൾ സ്വയംഭൂ ആകുന്നു. നിങ്ങൾ അനേകം പുരുഷന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്; ഇനിയും മറ്റു മറ്റു പുരുഷന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ വിരാടും ഒരു പുരുഷൻ തന്നെയല്ലോ—അപ്പോൾ അവനിലെ പ്രത്യേകത എന്ത്?

Word by Word

रुद्रःRudra

उवाचsaid/spoke

बहवःmany

पुरुषाःpersons/beings

ब्रह्मन्O Brahman (O Creator)

त्वयाby you

सृष्टाःcreated

स्वयम्भुवाby the self-born (one)

सृज्यन्तेare being created

चand

अपरेothers

ब्रह्मन्O Brahman

चand

एकःone

पुरुषःperson/being

विराट्Virat (the cosmic being)

Speaker

पितामह उवाच

Characters & Entities

Rudra

Brahmā (Svayambhū)

Virāṭ

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes