Shloka 26
अध्याय ३५१ — उञ्छवृत्ति-व्रतसिद्धेः मानुषस्य परमगतिः
Sūrya–Nāga Dialogue on the Perfected Gleaner-Ascetic
“तुम संसारकी सृष्टिरूप अभीष्ट कार्यकी सिद्धिके लिये ब्रह्माजीके भीतर प्रवेश करो।' ईश्वरका यह आदेश पाकर बुद्धि शीघ्र ही ब्रह्माजीमें प्रवेश कर गयी ।।
vaiśampāyana uvāca | tvaṃ saṃsārasya sṛṣṭirūpam abhīṣṭa-kārya-siddhaye brahmaṇaḥ antar praviśa | īśvarasya etad ājñāṃ prāpya buddhiḥ śīghraṃ brahmaṇi praviśya gatā || athīnaṃ buddhi-saṃyuktaṃ punaḥ sa dadarśa hariḥ | bhūyaś caiva vacaḥ prāha—sṛjema vividhāḥ prajāḥ ||
“സംസാരചക്രത്തിൽ സൃഷ്ടിരൂപമായ അഭീഷ്ടകർമ്മം സിദ്ധിക്കേണ്ടതിന് ബ്രഹ്മാവിൽ പ്രവേശിക്ക.” ഈശ്വരാദേശം ലഭിച്ച ബുദ്ധി വേഗത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിൽ പ്രവേശിച്ചു. പിന്നെ ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിവിഷയക ബുദ്ധിയാൽ യുക്തനായപ്പോൾ, ജഗത്പതി ശ്രീഹരി സ്നേഹദൃഷ്ടിയോടെ അവനെ വീണ്ടും നോക്കി, വീണ്ടും പറഞ്ഞു—“ഇപ്പോൾ നീ ഈ നാനാവിധ പ്രജകളെ സൃഷ്ടിക്ക.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Creation and governance of the world proceed through divinely instituted order: the Lord empowers Brahmā by installing buddhi (discerning intelligence), and then commands the generation of diverse beings. Ethically, it implies that right action (kārya-siddhi) requires proper inner faculty—clarity and intelligence aligned with higher injunction.
The Lord instructs personified Intelligence (buddhi) to enter Brahmā so that Brahmā may be capable of creation. Once Brahmā is united with this creative discernment, Hari looks upon him again and directs him to create the various classes of living beings.