Shloka 3
Nāga–Nāgabhāryā Saṃvāda: Varṇa-Dharma, Gṛhastha-Discipline, and Mokṣa-Self-Inquiry
Mahābhārata 12.347
त्वया मतिमतां श्रेष्ठ तन्मे शंस यथागमम् | किमेतत् क्रियते कर्म फलं वास्य किमिष्यते,तब धर्मके ज्येष्ठ पुत्र नरने उनसे इस प्रकार पूछा--'द्विजश्रेष्ठ! तुम बुद्धिमानोंमें अग्रगण्य हो। तुम्हारे द्वारा देवकार्य और पितृकार्यके सम्पादित होनेपर उन कर्मोंस किसकी पूजा सम्पन्न होती है? यह मुझे शास्त्रके अनुसार बताओ। तुम यह कौन-सा कर्म करते हो? और इसके द्वारा किस फलको प्राप्त करना चाहते हो?
tvayā matimatāṃ śreṣṭha tan me śaṃsa yathāgamam | kim etat kriyate karma phalaṃ vāsyā kim iṣyate ||
“ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠാ! ആഗമപ്രകാരം എനിക്കു പറയുക—ഇത് ഏതു കർമ്മമാണ് ചെയ്യപ്പെടുന്നത്? ഇതിലൂടെ ഏതു ഫലമാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?”
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharmic inquiry: any ritual action (karma) should be understood through śāstric/traditional authority (āgama) and evaluated by its intended fruit (phala). It emphasizes clarity of purpose and legitimacy of practice.
A question is posed to a learned person described as foremost among the wise, asking—according to tradition—what rite is being performed and what result is sought from it. Vaiśaṃpāyana introduces or reports this inquiry.