Shloka 92
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
एकशड्गः पुरा भूत्वा वराहो नन्दिवर्धन: । इमां चोद्धृतवान् भूमिमेकशूड्रस्ततो हाहम्,पूर्वकालमें मैंने एक सींगवाले वराहका रूप धारण करके इस पृथ्वीको पानीसे बाहर निकाला और सारे जगत्का आनन्द बढ़ाया; इसलिये मैं 'एकशुंग” कहलाता हूँ
ekaśṛṅgaḥ purā bhūtvā varāho nandivardhanaḥ | imāṁ coddhṛtavān bhūmim ekaśūḍras tato hāham ||
പുരാതനകാലത്ത് ഞാൻ ഏകശൃംഗ (ഏകദന്ത/ഏകശിംഗ) വരാഹരൂപം ധരിച്ചു ഈ ഭൂമിയെ ജലത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തി ലോകത്തിന്റെ ആനന്ദം വർധിപ്പിച്ചു; അതിനാൽ ഞാൻ ‘ഏകശൃംഗ’ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു.
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ
Educational Q&A
The verse frames legitimate greatness as protective responsibility: true eminence is shown by upholding the world’s stability and welfare—symbolized by rescuing the Earth from chaos (the waters).
A speaker recalls an ancient deed—taking the form of a one-tusked boar and raising the Earth from the waters—explaining an epithet (Ekaśṛṅga/Ekaśūḍra) and asserting authority through a cosmically beneficial act.