Shloka 118
श्रीभगवानुवाच तयो: संलग्नयोर्युद्धे रुद्रनारायणात्मनो:
śrībhagavān uvāca | tayoḥ saṃlagnayor yuddhe rudra-nārāyaṇātmanoḥ, sarvalokeṣu sarvabhūtāni sahasodvignāny abhavan | agnir devo yajñeṣu vidhivat hutānāṃ viśuddha-haviṣāṃ grahaṇaṃ na śaśāka |
ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു—അർജുനാ! പരസ്പര ദിവ്യശക്തി ധരിച്ച രുദ്രനും നാരായണനും യുദ്ധത്തിൽ ഏറ്റുമുട്ടി ബന്ധപ്പെട്ടു നിൽക്കുമ്പോൾ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലുമുള്ള സകല ജീവികളും പെട്ടെന്ന് ഭീതിയിലും കലക്കത്തിലും ആകപ്പെട്ടു. യാഗങ്ങളിൽ വിധിപൂർവ്വം അർപ്പിച്ച വിശുദ്ധ ഹവിസും അഗ്നിദേവന് സ്വീകരിക്കാനായില്ല.
अर्जुन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that when divine powers clash, the disturbance is not merely local but cosmic: fear spreads across beings and even sacrificial order falters. Ethically, it underscores the Mahābhārata theme that violence—especially among the powerful—shakes dharma and disrupts the sustaining institutions of the world, such as yajña.
Bhagavān describes a moment when Rudra and Nārāyaṇa become fully engaged in battle. The shock of their confrontation agitates all creatures in all realms, and Agni himself becomes unable to receive the properly offered, pure sacrificial oblations—signaling a breakdown of normal cosmic-ritual functioning.