Shloka 1016
Atithi-satkāra and the Consolation of Wise Counsel (अतिथिसत्कारः प्रज्ञानवचनस्य च पराश्वासनम्)
सो&हमेवोत्तरे भागे क्रमाक्षरविभागवित् । कुन्तीनन्दन! सबको वर देनेवाले जो हयग्रीव प्रकट होते हैं
so ’ham eva uttare bhāge kramākṣara-vibhāga-vit | kuntīnandana! sarvako vara denevāle yo hayagrīva prakaṭa hote haiṃ, unke rūpa meṃ maiṃ hī avatīrṇa hotā hūṃ | maiṃ hī uttarabhāga meṃ veda-mantrōṃ ke krama-vibhāga aura akṣara-vibhāga kā jñātā hūṃ |
കുന്തീനന്ദനാ! ഉത്തരഭാഗത്തിൽ ക്രമവും അക്ഷരവിഭാഗവും അറിയുന്നവൻ ഞാൻ തന്നെയാണ്. വരപ്രദനായ ഹയഗ്രീവൻ എപ്പോഴെപ്പോഴാണ് പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതോ, അപ്പോൾ ആ രൂപത്തിൽ ഞാൻ തന്നെയാണ് അവതരിക്കുന്നത്. ഉത്തരഭാഗത്തിൽ വേദമന്ത്രങ്ങളുടെ ക്രമവിഭാഗവും അക്ഷരവിഭാഗവും ഞാൻ തന്നെയാണ് അറിയുന്നത്.
तामिन्द्र उवाच गच्छ नहुषस्त्वया वाच्योथ<पूर्वेण मामृषियुक्तेन यानेन त्वमधिरूढ
Educational Q&A
The passage links divine authority with the discipline of sacred speech: true knowledge includes mastery of the ordered transmission of Vedic mantras (krama) and precise syllabic analysis (akṣara-vibhāga). It presents this expertise as a divine function, emphasizing that dharma is upheld through accurate preservation and understanding of revelation.
A divine speaker addresses “Kuntīnandana,” declaring that whenever Hayagrīva—the boon-giving manifestation associated with Vedic wisdom—appears, it is the same supreme being who incarnates. The speaker further identifies himself as the authority who knows the correct sequencing and syllabic divisions of Vedic mantras, grounding the teaching in scriptural transmission.